{"id":22581,"date":"2026-08-18T07:38:34","date_gmt":"2026-08-18T10:38:34","guid":{"rendered":"https:\/\/cliente1.publisher.highstack.com.ar\/?p=22581"},"modified":"2026-08-18T07:38:34","modified_gmt":"2026-08-18T10:38:34","slug":"legumbres-un-tesoro-desconocido-y-muy-rico-en-energia-que-vale-conocer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cliente1.publisher.highstack.com.ar\/?p=22581","title":{"rendered":"Legumbres: un tesoro desconocido y muy rico en energ\u00eda que vale conocer"},"content":{"rendered":"<div class=\"col-12\">\n<div data-tw=\"true\" style=\"display:contents\"><\/div>\n<p class=\"com-paragraph --s\"><strong>La suplementaci\u00f3n proteica y energ\u00e9tica con productos, subproductos de la agroindustria y\/o recursos no tradicionales est\u00e1 cobrando una gran importancia en los \u00faltimos a\u00f1os<\/strong> debido a que existen en el mercado muchos alimentos de alta calidad y bajos costos. Entre ellos se destacan la utilizaci\u00f3n de las <strong>legumbres<\/strong> (arveja, porotos, garbanzos, etc.) que por un motivo u otro no pueden comercializarse para consumo humano, como es el caso de las legumbres \u201cpartidas\u201d durante la clasificaci\u00f3n industrial o durante la cosecha o aquellas que han superado los niveles de madurez para comercializarse. Todo esto es m\u00e1s com\u00fan de lo que la gente imagina.<\/p>\n<div class=\"ln-banner-container --no-app --caja1_mob\">\n<div id=\"caja1_mob\" class=\"ln-banner\" data-slot-group=\"nota\" data-device=\"mobile\" data-subscription=\"false\" data-ad-unit-path=\"\/133919216\/campo_mobile\/Nota\/caja1_mob\" data-targeting='{\"sitio\":\"lanacion\",\"seccion\":\"nota\"}' data-without-hide=\"true\" data-size=\"[[320,100],[300,250],[1,1],[300,450],[320,450]]\" data-sizemap=\"[]\" data-prebid-enabled=\"true\"><\/div>\n<\/div>\n<p class=\"com-paragraph --s\">Estas legumbres com\u00fanmente se consideran una fuente rica en prote\u00edna y minerales, cosa que es cierto. Pero lo que se desconoce es que, adem\u00e1s, <strong>son muy ricas en energ\u00eda. En general, tienen el equivalente entre el 40 al 50% del almid\u00f3n (energ\u00eda) del grano de ma\u00edz.<\/strong><\/p>\n<div class=\"ln-banner-container --no-app --middle_1_dsk\">\n<div id=\"middle_1_dsk\" class=\"ln-banner\" data-slot-group=\"nota\" data-device=\"desktop\" data-subscription=\"true\" data-ad-unit-path=\"\/133919216\/campo_desktop\/Nota\/middle_1_dsk\" data-targeting='{\"sitio\":\"lanacion\",\"seccion\":\"nota\"}' data-without-hide=\"true\" data-size=\"[[1,1],[640,360],[640,480],[728,90]]\" data-sizemap=\"[]\" data-prebid-enabled=\"true\"><\/div>\n<\/div>\n<p class=\"com-paragraph --s\">Diferentes trabajos demuestran que <strong>la mayor\u00eda de las legumbres puede reemplazar, en altas proporciones, otras fuentes de ricas en prote\u00edna<\/strong>, como pellet de soja, de girasol, etc\u00e9tera en la dieta de diferentes categor\u00edas de animales, tanto de carne (vacas, terneros, vaquillonas y novillos) como de vacas lecheras, aun aquellas de alta producci\u00f3n (mayor de 40-50 l\/vaca\/d\u00eda).<\/p>\n<div class=\"content-media\">\n<section role=\"button\" class=\"mod-media   \">\n<figure role=\"button\" tabindex=\"0\" class=\"mod-figure \">\n<div class=\"placeholder \">\n<div class=\"com-image\"><picture><source media=\"(min-width: 768px)\" srcset=\"https:\/\/www.lanacion.com.ar\/resizer\/v2\/las-arvejas-son-consideradas-un-RWU3RJ252JBBFPQOST2UMXSRV4.jpg?auth=e960621bfa8066eb74917dd65a159b9753b09760f1c44dce372476e43baf6f83&amp;width=780&amp;height=520&amp;quality=70&amp;smart=true\"><\/source><img class=\"image com-image flex --cover\" decoding=\"async\" fetchpriority=\"low\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.lanacion.com.ar\/resizer\/v2\/las-arvejas-son-consideradas-un-RWU3RJ252JBBFPQOST2UMXSRV4.jpg?auth=e960621bfa8066eb74917dd65a159b9753b09760f1c44dce372476e43baf6f83&amp;width=420&amp;height=280&amp;quality=70&amp;smart=true\" width=\"2000\" alt=\"Las arvejas son consideradas un superalimento\" height=\"1333\"><\/picture><\/div>\n<\/div><figcaption class=\"mod-figcaption\"><span class=\"com-text --caption --twoxs\">Las arvejas son consideradas un superalimento<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<\/section>\n<\/div>\n<div class=\"ln-banner-container --no-app --caja2_mob\">\n<div id=\"caja2_mob\" class=\"ln-banner\" data-slot-group=\"nota\" data-device=\"mobile\" data-subscription=\"true\" data-ad-unit-path=\"\/133919216\/campo_mobile\/Nota\/caja2_mob\" data-targeting='{\"sitio\":\"lanacion\",\"seccion\":\"nota\"}' data-without-hide=\"true\" data-size=\"[[320,100],[300,250],[300,450],[1,1],[360,270],[320,180]]\" data-sizemap=\"[]\" data-prebid-enabled=\"true\"><\/div>\n<\/div>\n<p class=\"com-paragraph --s\">En general, <strong>se puede suministrar a los bovinos de carne o leche entre el 20 y el 35% de la materia seca [MS] de la dieta<\/strong>, dependiendo de la categor\u00eda animal y del resto de los componentes de esas dietas.<\/p>\n<div class=\"ln-banner-container --no-app --middle_2_dsk\">\n<div id=\"middle_2_dsk\" class=\"ln-banner\" data-slot-group=\"nota\" data-device=\"desktop\" data-subscription=\"true\" data-ad-unit-path=\"\/133919216\/campo_desktop\/Nota\/middle_2_dsk\" data-targeting='{\"sitio\":\"lanacion\",\"seccion\":\"nota\"}' data-without-hide=\"true\" data-size=\"[[1,1],[728,90]]\" data-sizemap=\"[]\" data-prebid-enabled=\"true\"><\/div>\n<\/div>\n<p class=\"com-paragraph --s\">A continuaci\u00f3n, haremos una breve s\u00edntesis de la composici\u00f3n qu\u00edmica de cada uno de las legumbres.<\/p>\n<div class=\"ln-banner-container --no-app --caja3_mob\">\n<div id=\"caja3_mob\" class=\"ln-banner\" data-slot-group=\"nota\" data-device=\"mobile\" data-subscription=\"false\" data-ad-unit-path=\"\/133919216\/campo_mobile\/Nota\/caja3_mob\" data-targeting='{\"sitio\":\"lanacion\",\"seccion\":\"nota\"}' data-without-hide=\"true\" data-size=\"[[320,100],[300,250],[1,1],[300,450],[360,270]]\" data-sizemap=\"[]\" data-prebid-enabled=\"true\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"ln-banner-container --no-app --middle_2_tab\">\n<div id=\"middle_2_tab\" class=\"ln-banner\" data-slot-group=\"nota\" data-device=\"tablet\" data-subscription=\"false\" data-ad-unit-path=\"\/133919216\/campo_tablet\/Nota\/middle_2_tab\" data-targeting='{\"sitio\":\"lanacion\",\"seccion\":\"nota\"}' data-without-hide=\"true\" data-size=\"[[728,90],[640,480],[468,60],[1,1]]\" data-sizemap=\"[]\" data-prebid-enabled=\"true\"><\/div>\n<\/div>\n<div data-tw=\"true\" style=\"display:contents\">\n<h2 class=\"font-primary font-w-bold text-subheading-lg text-left container-center-100 mb-8\"><span>Porotos de arveja amarilla o verde (enteros o partidos)<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<p class=\"com-paragraph --s\">El poroto de arveja tiene un promedio de <strong>23% de prote\u00edna, altamente digerible y soluble en rumen (\u00b140%)<\/strong>. El perfil de amino\u00e1cidos es excelente. Adem\u00e1s tiene un nivel de almid\u00f3n que var\u00eda entre el 40-45%, es decir, <strong>equivale entre el 60-70% del almid\u00f3n del grano de ma\u00edz<\/strong>. Mientras que tiene una digestibilidad de la materia seca (MS) y energ\u00eda similar a este grano (85-90% y 3.25 megacalor\u00edas de energ\u00eda metabolizable (EM)\/kg de MS, respectivamente).<\/p>\n<p class=\"com-paragraph --s\">Adem\u00e1s tiene bajos niveles de grasas (1,4%), que metab\u00f3licamente hablando es algo muy bueno. Tambi\u00e9n tiene muy bajos niveles de fibra (fibra detergente neutro entre 16-18%, detergente \u00e1cida de 8-9% y lignina entre 0.5-1%), lo que fortalece las bondades de esta legumbre.<\/p>\n<p class=\"com-paragraph --s\">Los porotos de arveja se pueden utilizar en diferentes formas: enteros, molidos gruesos o finos, extrusados y copos (vapor). Mientras que la composici\u00f3n nutricional de otras legumbres se caracteriza por tener:<\/p>\n<div class=\"ln-banner-container --no-app --caja4_mob\">\n<div id=\"caja4_mob\" class=\"ln-banner\" data-slot-group=\"nota\" data-device=\"mobile\" data-subscription=\"false\" data-ad-unit-path=\"\/133919216\/campo_mobile\/Nota\/caja4_mob\" data-targeting='{\"sitio\":\"lanacion\",\"seccion\":\"nota\"}' data-without-hide=\"true\" data-size=\"[[320,100],[300,250],[1,1]]\" data-sizemap=\"[]\" data-prebid-enabled=\"true\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"content-media\">\n<section role=\"button\" class=\"mod-media   \">\n<figure role=\"button\" tabindex=\"0\" class=\"mod-figure \">\n<div class=\"placeholder \">\n<div class=\"com-image\"><picture><source media=\"(min-width: 768px)\" srcset=\"https:\/\/www.lanacion.com.ar\/resizer\/v2\/las-legumbres-partidas-o-que-superaron-el-nivel-3PMEZ3HDYFHGNNCWL27GVU66GQ.jpg?auth=da1a95f838e9c16f4226e1786897323f2b9c22bf3e4a3c2e0b268114ab57b81b&amp;width=780&amp;height=536&amp;quality=70&amp;smart=true\"><\/source><img class=\"image com-image flex --cover\" decoding=\"async\" fetchpriority=\"low\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.lanacion.com.ar\/resizer\/v2\/las-legumbres-partidas-o-que-superaron-el-nivel-3PMEZ3HDYFHGNNCWL27GVU66GQ.jpg?auth=da1a95f838e9c16f4226e1786897323f2b9c22bf3e4a3c2e0b268114ab57b81b&amp;width=420&amp;height=289&amp;quality=70&amp;smart=true\" width=\"1440\" alt=\"Las legumbres partidas o que superaron el nivel de madurez comercial pueden transformarse en alimento para el ganado\" height=\"990\"><\/picture><\/div>\n<\/div><figcaption class=\"mod-figcaption\"><span class=\"com-text --caption --twoxs\">Las legumbres partidas o que superaron el nivel de madurez comercial pueden transformarse en alimento para el ganado<\/span><span class=\"com-text --credit --twoxs\">Pxhere<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<\/section>\n<\/div>\n<div data-tw=\"true\" style=\"display:contents\">\n<h2 class=\"font-primary font-w-bold text-subheading-lg text-left container-center-100 mb-8\"><span>Garbanzos (enteros o partidos)<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<p class=\"com-paragraph --s\">\u25cf <strong>Prote\u00edna: 22-25%<\/strong><\/p>\n<div class=\"ln-banner-container --no-app --caja6_mob\">\n<div id=\"caja6_mob\" class=\"ln-banner\" data-slot-group=\"nota\" data-device=\"mobile\" data-subscription=\"false\" data-ad-unit-path=\"\/133919216\/campo_mobile\/Nota\/caja6_mob\" data-targeting='{\"sitio\":\"lanacion\",\"seccion\":\"nota\"}' data-without-hide=\"true\" data-size=\"[[300,250],[230,50],[300,450],[1,1],[320,100]]\" data-sizemap=\"[]\" data-prebid-enabled=\"true\"><\/div>\n<\/div>\n<p class=\"com-paragraph --s\">\u25cf <strong>Almid\u00f3n: 34-36%<\/strong><\/p>\n<p class=\"com-paragraph --s\">\u25cf <strong>Digestibilidad de la materia seca: 77-79%<\/strong><\/p>\n<div class=\"ln-banner-container --no-app --caja7_mob\">\n<div id=\"caja7_mob\" class=\"ln-banner\" data-slot-group=\"nota\" data-device=\"mobile\" data-subscription=\"true\" data-ad-unit-path=\"\/133919216\/campo_mobile\/Nota\/caja7_mob\" data-targeting='{\"sitio\":\"lanacion\",\"seccion\":\"nota\"}' data-without-hide=\"true\" data-size=\"[[300,250],[320,50],[300,450],[1,1],[320,100]]\" data-sizemap=\"[]\" data-prebid-enabled=\"true\"><\/div>\n<\/div>\n<p class=\"com-paragraph --s\">\u25cf <strong>Energ\u00eda: 2.8 Mcal EM\/kg de MS<\/strong><\/p>\n<p class=\"com-paragraph --s\">Actualmente estamos utilizando en un engorde a corral en el campo del Sr. Fabio \u00c1lvarez, en Chasic\u00f3, Bah\u00eda Blanca, garbanzos partidos que no se pueden exportar. <strong>Los garbanzos integran entre el 20 y el 25% de la dieta<\/strong> junto con otros suplementos (urea, rollos, granos, etc.). <strong>Las ganancias diarias de peso que se est\u00e1n obteniendo, tanto de novillos como de vaquillonas, var\u00edan entre 1,3 y 1,5 kg\/cabeza\/d\u00eda y un costo de producci\u00f3n final que var\u00eda entre 1,2 y 1,4 USD\/kg de carne producido en el corral.<\/strong><\/p>\n<div class=\"ln-banner-container --no-app --caja8_mob\">\n<div id=\"caja8_mob\" class=\"ln-banner\" data-slot-group=\"nota\" data-device=\"mobile\" data-subscription=\"true\" data-ad-unit-path=\"\/133919216\/campo_mobile\/Nota\/caja8_mob\" data-targeting='{\"sitio\":\"lanacion\",\"seccion\":\"nota\"}' data-without-hide=\"true\" data-size=\"[[300,250],[320,50],[300,450],[1,1],[320,100]]\" data-sizemap=\"[]\" data-prebid-enabled=\"true\"><\/div>\n<\/div>\n<div data-tw=\"true\" style=\"display:contents\">\n<h2 class=\"font-primary font-w-bold text-subheading-lg text-left container-center-100 mb-8\"><span>Porotos (enteros o partidos)<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<p class=\"com-paragraph --s\">\u25cf <strong>Prote\u00edna: 23-25%<\/strong><\/p>\n<p class=\"com-paragraph --s\">\u25cf <strong>Almid\u00f3n: 34-36%<\/strong><\/p>\n<div class=\"ln-banner-container --no-app --caja9_mob\">\n<div id=\"caja9_mob\" class=\"ln-banner\" data-slot-group=\"nota\" data-device=\"mobile\" data-subscription=\"true\" data-ad-unit-path=\"\/133919216\/campo_mobile\/Nota\/caja9_mob\" data-targeting='{\"sitio\":\"lanacion\",\"seccion\":\"nota\"}' data-without-hide=\"true\" data-size=\"[[300,250],[320,50],[300,450],[1,1],[320,100]]\" data-sizemap=\"[]\" data-prebid-enabled=\"true\"><\/div>\n<\/div>\n<p class=\"com-paragraph --s\">\u25cf <strong>Digestibilidad de la materia seca: 77-79%<\/strong><\/p>\n<p class=\"com-paragraph --s\">\u25cf <strong>Energ\u00eda: 2.85 Mcal EM\/kg de MS<\/strong><\/p>\n<div class=\"content-media\">\n<section role=\"button\" class=\"mod-media   \">\n<figure role=\"button\" tabindex=\"0\" class=\"mod-figure \">\n<div class=\"placeholder \">\n<div class=\"com-image\"><picture><source media=\"(min-width: 768px)\" srcset=\"https:\/\/www.lanacion.com.ar\/resizer\/v2\/el-uso-de-legumbres-permite-producir-carne-o-K4TCTMN3FBBK7NBWWKCGB36QU4.jpg?auth=0199780949a499bd586fb214a7ce883b1606550ccdba1ff1b1a93ce358e67464&amp;width=780&amp;height=520&amp;quality=70&amp;smart=true\"><\/source><img class=\"image com-image flex --cover\" decoding=\"async\" fetchpriority=\"low\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.lanacion.com.ar\/resizer\/v2\/el-uso-de-legumbres-permite-producir-carne-o-K4TCTMN3FBBK7NBWWKCGB36QU4.jpg?auth=0199780949a499bd586fb214a7ce883b1606550ccdba1ff1b1a93ce358e67464&amp;width=420&amp;height=280&amp;quality=70&amp;smart=true\" width=\"4464\" alt=\"El uso de legumbres permite producir carne o leche y reducir los costos de alimentaci\u00f3n\" height=\"2976\"><\/picture><\/div>\n<\/div><figcaption class=\"mod-figcaption\"><span class=\"com-text --caption --twoxs\">El uso de legumbres permite producir carne o leche y reducir los costos de alimentaci\u00f3n<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<\/section>\n<\/div>\n<div data-tw=\"true\" style=\"display:contents\">\n<h2 class=\"font-primary font-w-bold text-subheading-lg text-left container-center-100 mb-8\"><span>Lentejas (enteras o partidas)<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<p class=\"com-paragraph --s\">\u25cf <strong>Prote\u00edna: 23-25%<\/strong><\/p>\n<p class=\"com-paragraph --s\">\u25cf <strong>Almid\u00f3n: 40%<\/strong><\/p>\n<p class=\"com-paragraph --s\">\u25cf <strong>Digestibilidad de la materia seca: 80-82%<\/strong><\/p>\n<p class=\"com-paragraph --s\">\u25cf <strong>Energ\u00eda: 2.9 Mcal EM\/kg de MS<\/strong><\/p>\n<p class=\"com-paragraph --s\">En resumen, <strong>todas las legumbres, enteras o partidas, que por un motivo u otro no se pueden comercializar para consumo humano representan un \u201ctesoro\u201d muy poco conocido<\/strong> que no solo se pueden transformar en carne o leche, reduciendo los costos de producci\u00f3n, sino que adem\u00e1s no afecta al medio ambiente, al evitar que se desechen en lugares que puedan contaminar.<\/p>\n<p class=\"com-paragraph --s\"><em>El autor es Doctor en Ciencias Veterinarias, especializado en Nutrici\u00f3n Animal, director ejecutivo de la Consultora Internacional de Producci\u00f3n y Nutrici\u00f3n de bovinos (carne y leche). afmayer56@yahoo.com.ar \/\/resalancursos@gmail.com. www.nutriciondebovinos.ar<\/em><\/p>\n<div data-fusion-lazy-id=\"f0fpQTDZ9Hvw1FA\"><\/div>\n<div class=\"ln-banner-container --no-app --caja5_mob\">\n<div id=\"caja5_mob\" class=\"ln-banner\" data-slot-group=\"nota\" data-device=\"mobile\" data-subscription=\"false\" data-ad-unit-path=\"\/133919216\/campo_mobile\/Nota\/caja5_mob\" data-targeting='{\"sitio\":\"lanacion\",\"seccion\":\"nota\"}' data-without-hide=\"true\" data-size='[[320,100],[300,250],[1,1],[\" fluid\"]]' data-sizemap=\"[]\" data-prebid-enabled=\"true\"><\/div>\n<\/div>\n<div data-fusion-lazy-id=\"f0f68JH1aHvw1CG\"><\/div>\n<div data-fusion-lazy-id=\"f0fhAAbHa7pF1Uj\"><\/div>\n<div class=\"ln-banner-container --no-app --middle_3_dsk\">\n<div id=\"middle_3_dsk\" class=\"ln-banner\" data-slot-group=\"nota\" data-device=\"desktop\" data-subscription=\"true\" data-ad-unit-path=\"\/133919216\/campo_desktop\/Nota\/middle_3_dsk\" data-targeting='{\"sitio\":\"lanacion\",\"seccion\":\"nota\"}' data-without-hide=\"true\" data-size=\"[[1,1],[728,90],[640,360],[728,360]]\" data-sizemap=\"[]\" data-prebid-enabled=\"true\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La suplementaci\u00f3n proteica y energ\u00e9tica con productos, subproductos de la agroindustria y\/o recursos no tradicionales est\u00e1 cobrando una gran importancia en los \u00faltimos a\u00f1os debido a que existen en el mercado muchos alimentos de alta calidad y bajos costos. Entre ellos se destacan la utilizaci\u00f3n de las legumbres (arveja, porotos, garbanzos, etc.) que por un [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22582,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-22581","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cliente1.publisher.highstack.com.ar\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22581","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cliente1.publisher.highstack.com.ar\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cliente1.publisher.highstack.com.ar\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cliente1.publisher.highstack.com.ar\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cliente1.publisher.highstack.com.ar\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22581"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cliente1.publisher.highstack.com.ar\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22581\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cliente1.publisher.highstack.com.ar\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cliente1.publisher.highstack.com.ar\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cliente1.publisher.highstack.com.ar\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cliente1.publisher.highstack.com.ar\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}